W dzisiejszych czasach wielu z nas jeździ hybrydowymi samochodami. Samochody hybrydowe to najlepsze cechy pochodzące z dwóch światów skumulowane w jednym pojeździe. To samo dotyczy hybrydowych odmian warzyw. 

Nasiono jako wytwór rozmnażania płciowego
Rośliny wytwarzają nasiona w wyniku rozmnażania płciowego: pyłek z rośliny męskiej zapładnia jajo rośliny żeńskiej, z którego później rozwija się nasiono zawierające embrion nowej rośliny. Nowa roślina, która się z niego rozwija, ma cechy genetyczne pochodzące od obu rodziców: roślin męskiej i żeńskiej.
W naturze wymiana pyłku między roślinami tego samego gatunku zachodzi losowo. Pyłek jest przenoszony przez wiatr lub owady. Ten nieuregulowany mechanizm dystrybucji pyłku nazywany jest „zapylaniem otwartym” i skutkuje przypadkową dystrybucją cech genetycznych. Pomiędzy poszczególnymi osobnikami tworzącymi populację mogą występować spore wariacje w zakresie żywotności, wytrzymałości, wysokości, płodności (zdolności wytwarzania nasion), rozwoju systemu korzeniowego, odporności na stres itp.  

Hodowla roślin rozpoczęła się już w starożytności
Człowiek korzysta z ogromnej różnorodności występującej w dziko rosnących populacjach poszczególnych gatunków roślin, wybierając te, które dają większą ilość pożywienia, więcej włókien, zapewniają lepsze odżywianie, lepiej nadają się do przechowywania itp. Zachowując nasiona roślin, które produkują więcej ziarna, charakteryzują się lepszym smakiem lub pozwalają uzyskać lepsze plony, ludzie od tysięcy lat tworzą odmiany bardziej produktywne.
Udoskonalanie odmian zajmuje naprawdę dużo czasu, szczególnie jeśli chce się stworzyć odmiany i uprawy mające wiele korzystnych cech. Z uwagi na losową dystrybucję cech genetycznych niełatwo jest znaleźć pojedyncze rośliny charakteryzujące się idealną kombinacją cech, na przykład produkujące duże nasiona ORAZ odporne na choroby ORAZ nadające się do przechowywania ORAZ charakteryzujące się dobrym smakiem. Aby znaleźć tę specjalną pojedynczą roślinę, która ma większość z tych cech, trzeba mieć dużo szczęścia i pracować na bardzo dużej liczbie roślin.

Jak stworzyć odmianę hybrydową?
Hodowcy roślin wiele się nauczyli od czasów, gdy Grzegorz Mendel jako pierwszy odkrył podstawowe zasady genetyki na przykładzie groszku hodowanego w przyklasztornym ogrodzie. Technika zwana hybrydyzacją to proces łączenia pożądanych cech w pojedynczej roślinie. Oto, jak działa:
Wyobraź sobie, że masz populację marchwi zapylaną w sposób otwarty. Niektóre rośliny w populacji wytwarzają naprawdę ładne marchewki, ale są podatne na grzybicze choroby ulistnienia. Oznacza to, że rośliny te nie radzą sobie dobrze w sezonach o dużych opadach. W tej samej populacji są też rośliny, które wydają się bardziej odporne na grzybicze choroby ulistnienia, ale ich korzenie są zaledwie przeciętne. Chociaż mocno się staramy, nie możemy znaleźć roślin mających ładne korzenie ORAZ dużą odporność na grzybicze choroby ulistnienia.
Wybierzmy teraz rośliny z dobrymi korzeniami i trzymajmy je w oddzieleniu od innych roślin marchwi. Dopuśćmy do krzyżowania tych roślin między sobą i przez kilka lat wybierajmy rośliny z najlepszymi korzeniami, a pozostałe wyrzucajmy. W końcu będziemy mieć populację roślin, z których większość będzie produkowała dobre korzenie.
Możemy to samo zrobić z roślinami, które wydają się być odporne na grzybicze choroby ulistnienia. Poprzez wybieranie najzdrowszych roślin uzyskamy grupę z mocnymi, zdrowymi liśćmi, nawet przy wysokiej wilgotności otoczenia.
Populacja roślin z dobrymi korzeniami stanowi jedną linię hodowlaną, a populacja egzemplarzy ze zdrowym ulistnieniem — drugą linię hodowlaną. Pozwalamy teraz roślinom z obu linii wytworzyć kwiaty na jednym polu, wymienić się pyłkiem i wytworzyć nasiona. Z nasion wyrastają egzemplarze hybrydowe, charakteryzujące się dobrym korzeniem ORAZ zdrowym ulistnieniem. Hybrydyzacja łączy cechy populacji pierwotnych (linii hodowlanych), tworząc nową populację hybrydową lub odmianę hybrydową. (Po łacinie odmiana hybrydowa stanowiąca pierwsze pokolenie powstałe z dwóch linii hodowlanych nazywa się „Filial 1”. Stąd skrót „F1”).

Zalety odmian mieszańcowych
Silny dobór i krzyżowanie wsobne linii pierwotnych sprawia, że są one bardziej jednorodne.  Poprzez połączenie dwóch wysoce jednorodnych linii hodowlanych tworzymy hybrydy, które również są w dużym stopniu jednorodne. Oznacza to, że rośliny z danej uprawy rosną w sposób przewidywalny i równo dojrzewają. Niesie to ze sobą korzyści związane z zaprawianiem upraw i zbiorami.
Połączenie wybranych cech genetycznych w hybrydę zwykle skutkuje dodatkową żywotnością (hybryda charakteryzuje się większą żywotnością niż suma żywotności dwóch linii pierwotnych).  Żywotność hybrydy umożliwia silny wzrost rośliny i daje większe plony.

Utrzymywanie odmian hybrydowych
Grzegorz Mendel wykazał, że połączenie cech jednostek hybrydowych ulega rozbiciu, kiedy tym roślinom hybrydowym pozwoli się krzyżować w procesie zwanym segregacją. Jest to wynik losowej rekonfiguracji materiału genetycznego w drodze rozmnażania płciowego.  Zatem aby nadal produkować tę samą odmianę hybrydową, musimy utrzymywać dwie pierwotne linie hodowlane.  Przy każdym krzyżowaniu tych dwóch linii pierwotnych będziemy ponownie tworzyć odmianę hybrydową mającą pożądane cechy obu linii pierwotnych.

A co z bankami nasion?
Czasami słyszymy krytykę hybrydyzacji w postaci opinii, że hodowcy nie mogą zachowywać własnych nasion i co roku muszą kupować odmianę hybrydową w firmie nasiennej. Tak, to prawda. Jednak hybrydyzacja nie jest dziedziną zarezerwowaną wyłącznie dla firm nasiennych. Hobbyści, ogrodnicy i hodowcy komercyjni mogą zastosować te same zasady i sami tworzyć odmiany hybrydowe. Kosztuje to po prostu dużo pracy, zajmuje mnóstwo czasu i wymaga dobrze zorganizowanego zespołu, który potrafi utrzymać linie hodowlane, produkować hybrydy i czyste, zdrowe nasiona. Ogrodnicy i hodowcy, którzy polegają na zaletach dobrych i produktywnych hybryd zgadzają się, że coroczny zakup nasion jest wart swojej ceny.

Hybrydy są naturalne
Hybrydyzacja wykorzystuje wariacje genetyczne występujące w populacjach naturalnych. Poprzez selekcję możemy tworzyć wiele różnych linii hodowlanych, w których skoncentrowane są cechy przez nas pożądane. Poprzez mieszanie i dobieranie rożnych linii hodowlanych możemy łączyć te cechy w różnorodne kombinacje i tworzyć wiele odmian hybrydowych.

Hybrydy to nie GMO
Istnieje wiele technik, które ułatwiają rozwijanie wsobnych linii pierwotnych i odmian hybrydowych, na przykład zapylanie ręczne (niezależne od wiatru i owadów), występujące naturalnie mechanizmy samoniezgodności lub niepłodność osobników męskich. Bez względu na nie hybrydyzacja polega na pracy z materiałem genetycznym jednego gatunku i nie obejmuje technik polegających na modyfikacji jego genomu poprzez wprowadzenie DNA innego gatunku.
Hybrydy to nie klony. Populację hybrydową tworzą rośliny, które mają większość cech wspólnych, jednak nadal występują między nimi znaczne wariacje genetyczne. Linie pierwotne nie są przecież liniami całkowicie wsobnymi, a tylko poddanymi silnej selekcji (zwykle na przestrzeni 6–7 pokoleń). Klony to egzemplarze wytwarzane w drodze rozmnażania wegetatywnego (ziemniaki, czosnek, drzewa owocowe, winogrona itp.), podczas gdy hybrydy są wytworem rozmnażania płciowego.

Hodowla roślin nigdy się nie kończy
Nowoczesną hodowlę roślin wspomaga coraz lepsza znajomość ich genomu. Mamy teraz sprzęt laboratoryjny, który pomaga nam szybko poznać kod genetyczny danej jednostki i ustalić na wczesnym etapie wzrostu, które rośliny mają cechy nas interesujące.  Nawiasem mówiąc, jest to taki sam rodzaj sprzętu, jakiego używa się do badania wirusów i opracowywania szczepionek.

Szybki postęp w poznawaniu genomu roślin i dostępność automatycznych urządzeń analitycznych pomoże opracować nowe odmiany dobrze sobie radzące w trudnych warunkach środowiskowych, mające większe wartości odżywcze i lepszy smak, a także dające dobre plony przy minimalnych nakładach.

Rozważne stosowanie tych technik przyniesie korzyści nam wszystkim.